TELAAH TEOLOGIS KONSEPSI TAKDIR:

Komparasi Ulama Klasik dengan Nurkholis Madjid

Authors

  • MOHAMMAD ALAUDIN ALEXUMEIN Universitas Islam Negeri Maulana Malik Ibrahim
  • M. Lutfi Mustofa Universitas Islam Negeri Maulana Malik Ibrahim Malang
  • Mokhammad Yahya Universitas Islam Negeri Maulana Malik Ibrahim Malang

DOI:

https://doi.org/10.35897/intaj.v10i2.1673

Keywords:

Fate, Nurcholis Madjid, Classic Scholar

Abstract

The discussion regarding the concept of destiny (takdir) is significant, as it is intrinsically linked to the study of aqidah (Islamic creed). The terms takdir and nasib (fate) are frequently used in Indonesian discourse, often understood simply as "fate." This article aims to compare Nurcholish Madjid’s conception of destiny with classical conceptions. The study employs a qualitative approach, specifically a comparative analysis of thought. Data collection was conducted through library research, drawing from the Nurcholish Madjid Encyclopedia as well as various journals, articles, and books relevant to the subject. The findings indicate that: (1) classical conceptions of destiny are categorized into the Jabariyah, Qadariyah, and Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah (Aswaja) schools of thought; (2) Nurcholish Madjid’s perspective on destiny is rooted in the principle of *tawhid* (the oneness of God); and (3) Nurcholish Madjid views destiny as sunnatullah (God’s established laws); a concept that remains fluid in the context of human action, yet functions with absolute certainty regarding the "movements" of the natural world.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Admizal, Iril. (2021). “Takdir Dalam Islam: Suatu Kajian Tematik”, Ishlah: Jurnal Ilmu Ushuluddin, Adab dan Dakwah, 3(1) 2021.

Amrullah, Haji Abdul Malik Abdulkarim. (1982). Tafsir Al-Azhar. Jakarta: Pustaka Panjimas,

Anisa, Rizky Azmi, Ala Aprila Ipungkarti, and dan Kayla Nur Saffanah. (2021) “Pengaruh Kurangnya Literasi Serta Kemampuan Dalam Berpikir Kritis Yang Masih Rendah Dalam Pendidikan Di Indonesia.” Conference Series Journal. 1(1) , 2021.

Anwar, Mohammad Khoiril. (2021) "Makna Ghuluw dalam Perspektif Hasbi As-Shiddieqy, Hamka dan M. Quraish Shihab”, Sophist: Jurnal Sosial Politik Kajian Islam dan Tafsir, 3(2) 2021

Ardiyansah, Akhmad Wahyu, and Jamhari Apriyanti. (2021) “Takdir Perspektif Masyarakat Desa Srijaya Baru Ogan Komering Ilir”, El-Fikr: Jurnal Aqidah dan Filsafat Islam, 2(1) Juni 2021

Ashari, Muh Subhan. (2020) “Teologi Islam Persepektif Harun Nasution,” AN NUR: Jurnal Studi Islam, 12(1) 2020

Binti Mat Isa, Nor Anita, (2018) “Konsep Takdir dalam Teks Sulalatus Salatin Melalui Peranan Pengarang Istana”, Jurnal Antarabangsa Persuratan Melayu (Rumpun), 6, 2018.

Cahyadi, Djaya. (2011) “Takdir dalam Pandangan Fakhr Al-Din Al-Razi.” Skripsi, (Jakarta: UIN Syahid

“Kamus Al Maany,” 2024. https://www.almaany.com/id/dict/ar-id/%D8%AA%D9%82%D8%AF%D9%8A%D8%B1%D8%A7/.

Lestari, Anggun and Sri Indrawati, (2019) “Meniti Takdir Poligami: Interpretative Phenomenological Analysis Pada Pengalaman Kepuasan Pernikahan Suami Yang Berpoligami”, Jurnal Empati, 8(3) 2019

Manggala, Kayan, Achmad Khudori Soleh, Muhammad Syihabuddin, and Hasan Abdul Wafi. (2024) "Comparison of the Concepts of Essence and Existence in Islamic Metaphysical Thought: Perspectives of Ibn 'Arabi and Mulla Sadra", Al-Banjari : Jurnal Ilmiah Ilmu-Ilmu Keislaman, 23 (1) 2024

Muthia, Nadia Nimas Wafiq and Muhammad Rifai Subhi. (2024) “Konsep Perbuatan Manusia dalam Teologi Islam dan Interpretasinya Terhadap Takdir Perspektif KH. Bahauddin Nur Salim.” Al-Qadim: Jurnal Tafsir dan Ilmu Tafsir, 1(2) 2024

Patima, Irma. (2021) “Takdir Dalam Perspektif Ibnu Qayyim Al-Jauziyah Dan Harun: Studi Komparasi,” Skripsi, Pekanbaru: UIN Sultab Syarif Kasim Riau

Prayitna, Ikma Pradesta Putra. (2023) “Lemah Ekonomi Antara Takdir Dan Struktur Sosial: Suatu Kajian Tafsir Tematik”, Al-Fahmu: Jurnal Ilmu Al-Qur’an dan Tafsir, 2(2) 2023

Rachman, Budhy Munawar. (2006) Ensklopedi Nurcholish Madjid. Cetakan I. Bandung: Mizan

Rukmana, Jaya, and Putri Rachmah Amalia. (2022) “Konsep Takdir dalam Perspektif Hadis: Kajian Ma’anil Hadis Terhadap Hadis Al-Bukhari Nomor 3208”, Al-Isnad: Journal of Indonesian Hadist Studies, 3(2) 2022.

Shafi, Luthfullah. (2016)Suara Kebenaran: Suara Kritis Atas Gerakan Wahabi. Edited by Hasan Mawardi. Cetakan 1. Jakarta Selatan: Nur Al-Huda.

Shihab, M. Quraish. (2007)Wawasan Al Qur’an: Tafsir Tematik Atas Pelbagai Persoalan Umat. Bandung: Mizan

Soleh, Achmad Khudori, (2024) Teologi Islam Perbandingan Al-Farabi dan Al-Ghazali, Malang: Edulitera

Yurnalis & Syukri Al Fauzi Harlis, (2020) “COVID-19: Pespektive Kalam dalam Takdir Antara Qadariyah, Jabariyah, dan Tawakal.” Jurnal Al-Aqidah, 12(1) 2020

Published

2026-10-28

How to Cite

MOHAMMAD ALAUDIN ALEXUMEIN, M. Lutfi Mustofa and Mokhammad Yahya (2026) “TELAAH TEOLOGIS KONSEPSI TAKDIR:: Komparasi Ulama Klasik dengan Nurkholis Madjid”, Jurnal Penelitian Ilmiah INTAJ, 10(2), pp. 221–234. doi: 10.35897/intaj.v10i2.1673.

Issue

Section

Articles

Most read articles by the same author(s)